Lô gia trong căn hộ chung cư thường phải gánh bốn việc cùng lúc: đặt máy giặt, phơi đồ, chứa cục nóng điều hoà và, nếu còn chỗ, một góc ngồi. Cách xếp hợp lý là đi theo ba đường dây của lô gia: đường nước, đường điện và đường gió nóng. Máy giặt đặt sát điểm cấp và thoát nước, cục nóng giữ đúng vị trí thiết kế với khoảng thoáng phía trước, chỗ phơi nằm nơi có gió nhưng không hứng gió nóng từ cục nóng, và góc ngồi lấy phần còn lại, thường là đầu lô gia xa máy móc nhất.
Lô gia khác ban công ở chỗ nó lõm vào trong khối nhà, ba mặt có tường, chỉ một mặt mở ra ngoài. Điều này làm lô gia kín gió hơn, ít mưa hắt hơn, nhưng cũng nóng và bí hơn nếu bị chất đầy máy móc. Bài này đi qua từng thứ phải xếp vào lô gia, những lỗi thường gặp ở căn hộ mới nhận, và ba nguyên tắc giúp lô gia vừa làm việc giặt phơi vừa còn là chỗ thở của căn nhà.
Lô gia khác ban công thế nào, và vì sao điều đó quan trọng
Theo cách gọi phổ biến, ban công là phần sàn đua ra khỏi mặt tường nhà, thường ba mặt thoáng, có lan can bao quanh; lô gia là phần sàn lõm vào trong mặt nhà, hai bên và phía sau là tường, chỉ mặt trước mở ra ngoài với lan can hoặc tường lửng. Nhiều hợp đồng mua bán căn hộ dùng hai từ này lẫn với nhau, nhưng về sử dụng hằng ngày thì khác biệt khá rõ.
Vì lõm vào, lô gia có tường hai bên che gió ngang và mưa hắt xiên. Đó là lợi thế cho việc đặt máy giặt và phơi đồ: máy ít bị mưa tạt, đồ phơi ít bị ướt lại khi trời đổ mưa bất chợt. Nhưng cũng vì lõm vào nên không khí trong lô gia lưu thông kém hơn ban công. Nếu cục nóng điều hoà thổi gió nóng ra trong một khoảng lõm kín, nhiệt bị giữ lại, cục nóng chạy vất vả hơn và cả góc ngồi lẫn đồ phơi đều chịu hơi nóng.
Lô gia cũng thường là nơi chủ đầu tư bố trí sẵn điểm cấp nước, ống thoát sàn, ổ cắm cho máy giặt và giá đỡ cục nóng. Trước khi xếp đặt bất cứ thứ gì, hãy tìm đủ những điểm này trên thực tế và trên bản vẽ bàn giao căn hộ. Chúng quyết định phần lớn bố cục; chống lại chúng bằng cách kéo ống, đi dây vòng vèo thường tốn công, xấu mắt và dễ hỏng.
Máy giặt ở lô gia: nước, điện và rung
Đặt máy sát điểm thoát nước có sẵn. Ống xả máy giặt nên cắm vào ống thoát riêng có nắp kín hoặc khớp nối, không để xả tự do xuống sàn rồi chảy về phễu thu. Xả tràn sàn làm lô gia lúc nào cũng ẩm, cặn xà phòng bám, phễu thu dễ tắc và nước có thể tràn ra khi xả mạnh.
Điện cho máy giặt phải dành cho chỗ ẩm. Ổ cắm nên ở vị trí cao khỏi sàn, có nắp che, không nằm ngay dưới vòi nước. Đường điện cấp cho khu giặt nên có thiết bị chống dòng rò, chống giật. Đây là việc của thợ điện có chuyên môn; nếu căn hộ mới nhận chưa có, đừng dùng ổ kéo dài đặt dưới sàn.
Kê máy cho phẳng và chắc. Máy giặt cửa trước rung mạnh khi vắt. Đặt trên sàn phẳng, chỉnh chân cho cân, không kê lên bục gỗ ọp ẹp. Nếu đặt máy sấy chồng lên máy giặt, dùng bộ khung chồng đúng loại chứ không đặt trần lên nóc máy.
Có mái hoặc tấm che phía trên khi lô gia hứng mưa. Lô gia tầng cao vẫn có thể bị mưa hắt khi gió mạnh. Máy giặt có bảng điều khiển điện tử nên tránh mưa trực tiếp; một mặt bàn hoặc tấm che phía trên vừa che mưa vừa thành chỗ để rổ đồ, chai nước giặt.
Cục nóng điều hoà: giữ đúng chỗ và để nó thở
Cục nóng điều hoà của các phòng thường được thiết kế đặt ở lô gia hoặc trên giá đỡ phía ngoài. Ở nhiều toà nhà, vị trí cục nóng là một phần của mặt ngoài toà nhà và được quy định trong nội quy; dời sang chỗ khác, nhất là treo ra mặt tiền, thường phải được ban quản lý đồng ý. Vì vậy câu hỏi khi xếp lô gia không phải là đặt cục nóng ở đâu mà là sống cạnh nó thế nào.
Cục nóng hút gió từ phía sau hoặc bên hông và thổi gió nóng ra phía trước. Nó cần khoảng trống thông thoáng ở cả phía hút và phía thổi; nhà sản xuất ghi khoảng cách tối thiểu trong sách hướng dẫn lắp đặt. Hai lỗi phổ biến ở lô gia là phơi đồ ngay trước mặt cục nóng, nghĩ rằng gió nóng giúp khô nhanh, và quây cục nóng bằng tủ kín cho đẹp. Cả hai đều khiến gió nóng quẩn lại, máy chạy tốn điện hơn và nhanh xuống sức.
Nếu muốn che cục nóng cho gọn mắt, dùng tấm che dạng lam hoặc lưới thưa, hở phía trước và hai bên, có thể tháo ra khi thợ vệ sinh máy. Không đặt chậu cây lá mỏng ngay hướng thổi, vì cây sẽ cháy lá trong vài tuần. Nước ngưng từ dàn lạnh và đôi khi từ cục nóng cần được dẫn vào đường thoát, không để nhỏ xuống sàn tạo vệt rêu.
Phơi đồ trong lô gia kín gió: khô nhanh mà không ám mùi
Gió quan trọng hơn nắng. Đồ phơi khô nhờ không khí khô đi qua bề mặt vải. Lô gia ba mặt tường thường ít gió hơn ban công, nên đồ phơi ở sâu trong góc khô chậm và dễ có mùi ẩm, nhất là mùa nồm. Hãy đặt chỗ phơi gần mặt thoáng nhất, treo đồ thưa ra, món dày như khăn tắm, quần bò ở ngoài cùng, món mỏng phía trong.
Giàn gắn trần giúp đồ nằm ở tầng không khí lưu thông. Không khí nóng và khô thường ở phía trên. Đồ treo cao khô nhanh hơn đồ treo thấp sát sàn ẩm, và lối đi bên dưới vẫn trống. Kéo giàn lên sau khi treo xong, hạ xuống khi thu đồ.
Mùa nồm ẩm, lô gia không đủ. Khi độ ẩm không khí rất cao, đồ phơi ở lô gia có khi cả ngày vẫn không khô. Lúc đó nên dùng máy sấy hoặc phơi trong phòng có máy hút ẩm, đóng cửa lô gia để hơi ẩm không tràn vào nhà. Cách giữ nhà khô mùa nồm được bàn ở mục chống ẩm của site.
Không phơi ra ngoài lan can. Ngoài chuyện nội quy toà nhà, đồ phơi vắt ra ngoài lan can dễ bị gió cuốn rơi xuống tầng dưới, và nước nhỏ từ đồ vừa vắt làm ố tường, ướt ban công nhà bên dưới. Giữ mọi thứ phía trong mép lan can là cách tôn trọng hàng xóm đơn giản nhất.
Chia lô gia theo chiều dài: ví dụ giả định cho lô gia khoảng 3,5 m × 1,4 m
Lô gia căn hộ thường dài và nông. Cách chia hiệu quả nhất là chia theo chiều dài thành các đoạn, mỗi đoạn một việc, thay vì chất mọi thứ dọc một bức tường.
| Đoạn | Việc chính | Ghi chú bố trí |
|---|---|---|
| Đầu sát cửa bếp hoặc nhà tắm | Máy giặt, máy sấy, tủ thấp đựng đồ giặt | Gần điểm cấp thoát nước; mặt bàn phía trên làm chỗ gấp đồ. |
| Đoạn giữa | Chỗ phơi đồ | Giàn gắn trần kéo lên hạ xuống; không nằm trước luồng gió nóng của cục nóng. |
| Đầu có giá đỡ cục nóng | Cục nóng điều hoà | Giữ khoảng thoáng trước và sau; tấm che thưa nếu cần. |
| Phần còn lại, thường sát lan can | Góc ngồi nhỏ, vài chậu cây | Ghế gấp, đôn thấp, đặt xa máy móc; cây thấp sát chân lan can, phía trong. |
Nếu cục nóng nằm ngay đầu sát cửa, hãy đảo thứ tự: máy giặt sang đầu kia, chỗ phơi ở giữa. Nguyên tắc không đổi là máy giặt đi với nước, cục nóng đi với gió, đồ phơi tránh gió nóng, và người ngồi ở xa cả hai.
Góc thư giãn trong một lô gia đầy máy móc
Nhiều gia đình bỏ hẳn ý định ngồi ở lô gia vì nghĩ đã có máy giặt và cục nóng thì không còn chỗ. Thực ra chỉ cần khoảng một mét dọc theo lan can cũng đủ cho một ghế gấp và một đôn nhỏ, miễn là góc đó không nằm trong luồng gió nóng và không bị đồ phơi che mất tầm nhìn. Vào buổi tối, khi máy giặt đã chạy xong và đồ phơi đã thu, lô gia trở thành nơi hóng gió dễ chịu hiếm hoi trong căn hộ.
Để góc ngồi thật sự được dùng, cần ba điều. Một là tầm nhìn: ghế quay ra phía mở, không quay vào máy giặt. Hai là ánh sáng: thay đèn trần trắng chói bằng một đèn ánh ấm dịu hơn, lắp loại chịu ẩm. Ba là sự tách biệt nhẹ: một chậu cây cao vừa phải hoặc một tấm mành tre đặt giữa khu giặt và góc ngồi đủ để mắt không thấy rổ đồ bẩn.
Với căn hộ có trẻ nhỏ, góc ngồi ở lô gia cần tính thêm chuyện an toàn: ghế và đôn không đặt sát lan can, cửa ra lô gia có chốt cao mà trẻ chưa với tới. Những nguyên tắc an toàn chung cho trẻ trong nhà được bàn kỹ ở mục nhà cho mọi lứa tuổi; ở lô gia, chỉ cần nhớ đồ nào trẻ kéo lại gần lan can được thì đồ đó đặt sai chỗ.
Một mẹo nhỏ giúp góc ngồi sống được lâu là gắn nó với một thói quen cụ thể của gia đình: ấm trà sau bữa tối, mười phút đọc sách trước khi ngủ, chỗ người lớn tuổi ngồi nhìn phố buổi sáng. Góc ngồi không gắn với thói quen nào thường chỉ sau vài tháng lại thành chỗ để rổ đồ, thùng nước giặt và đôi dép hỏng. Nếu thấy góc ngồi bắt đầu bị lấn, đó là tín hiệu nên dọn lại cả lô gia chứ không riêng góc đó.
Những việc nên làm trong tuần đầu nhận căn hộ
Lô gia dễ xếp nhất là khi còn trống. Trước khi chở máy giặt và đồ đạc tới, hãy dành một buổi kiểm tra:
- Đổ thử một xô nước lên sàn lô gia, xem nước chảy về phễu thu nhanh hay đọng lại thành vũng.
- Kiểm vị trí ống thoát máy giặt, ổ cắm, vòi cấp nước có khớp với kích thước máy định mua không.
- Đọc nội quy toà nhà về lắp kính, lắp lưới, khoan trần, phơi đồ và vị trí cục nóng.
- Xem cửa ra lô gia mở về phía nào, quét bao nhiêu sàn, có ngưỡng chặn nước không.
- Ghi lại giờ nắng chiếu vào lô gia để biết chỗ nào hợp phơi, chỗ nào hợp ngồi.
- Chụp ảnh hiện trạng, đánh dấu các điểm kỹ thuật, để sau này sửa chữa còn tra lại được.
Làm xong danh sách này, bạn sẽ thấy phần lớn câu hỏi bố trí tự có lời giải, vì lô gia đã nói cho bạn biết nước đi đâu, gió đi đâu và nắng chiếu vào chỗ nào.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đặt máy giặt ở lô gia không?
Ở phần lớn căn hộ, lô gia là nơi được thiết kế sẵn cho máy giặt với điểm cấp và thoát nước. Đặt ở đây giúp nhà tắm rộng hơn. Cần đảm bảo ổ cắm chịu ẩm, có chống giật, ống xả cắm vào đường thoát kín và máy được che mưa hắt.
Phơi đồ trước cục nóng điều hoà cho nhanh khô có được không?
Không nên. Đồ phơi chắn luồng gió nóng làm cục nóng chạy kém, tốn điện và nhanh hỏng. Đồ cũng có thể bị ám mùi và bám bụi từ quạt. Nên để chỗ phơi ở đoạn khác của lô gia.
Quây cục nóng bằng tủ gỗ cho đẹp có được không?
Chỉ nên dùng tấm che thưa, hở phía trước và hai bên, tháo được khi vệ sinh máy. Tủ kín giữ nhiệt và cản gió, làm máy làm việc quá sức. Đọc khoảng cách thông thoáng tối thiểu trong hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất.
Lô gia có lắp kính được không?
Tuỳ nội quy và sự chấp thuận của ban quản lý toà nhà, vì việc này thay đổi mặt ngoài và liên quan tới thông gió, thoát nạn. Nếu được phép, vẫn phải chừa lối mở và không bịt kín vị trí cục nóng. Hỏi ban quản lý trước khi đặt thợ.
Lô gia hẹp dưới 1,2 m thì có ngồi được không?
Ngồi được nếu chọn ghế gấp nhỏ đặt dọc lan can, phía trong, và để đôn làm bàn. Khi không ngồi thì gấp ghế lại. Điều cần giữ là lối đi từ cửa tới chỗ phơi luôn trống.
Nước đọng ở góc lô gia sau khi giặt là do đâu?
Thường do ống xả máy giặt không cắm kín vào đường thoát, sàn dốc chưa đúng về phễu thu hoặc phễu thu bị tóc, xơ vải làm tắc. Dọn phễu thu trước; nếu vẫn đọng, nhờ thợ kiểm độ dốc sàn và đường ống.